HALDUN TANER

 (16 Mart 1915, İstanbul - 7 Mayıs 1986, İstanbul), öykü ve tiyatro yazarı.

Türkiye'de epik tiyatro türü ve kabare tiyatrosunun öncüsüdür. Haldun Taner'in eserlerinde gözlemin, mizahın ve yerginin önemli yeri vardır. Büyük şehrin düzensiz ve çelişkilerle dolu yapısını, görgüsüzlük ve bilgisizliğini yansıtan öyküleriyle tanınmıştır.

Kariyeri

Galatasaray Lisesi, Heidelberg Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümünde, Max Reinhardt Tiyatro Enstitüsü'nde eğitim gördü. Üniversitelerde edebiyat ve sanat tarihi dersleri verdi.

Skeç, öykü, oyun, kabare, senaryo, hiciv, fıkra, köşeyazısı türlerinde yazdı. Devekuşu Kabare'yi, Bizim Tiyatro'yu, Tef Kabare Tiyatrosu'nu kurdu. Küçük Dergi'yi çıkardı. Öykülerini ve yazılarını Yedigün, Ülkü, Yücel, Varlık, Küçük Dergi, Yeni İnsan dergilerinde, Yeni Sabah, Milliyet, Tercüman gazetelerinde yayınladı. Tercüman ve Milliyet gazetelerinde uzun yıllar, "Devekuşuna Mektuplar" başlığıyla fıkralar yazdı.

Keşanlı Ali Destanı adlı epik oyunu ile dünya çapında tanındı, oyun Atıf Yılmaz tarafından sinemaya aktarıldı (1964). Yeni İstanbul, Atlantis, Varlık, Sait Faik, Türk Film Dostları Derneği, TDK, Bordighera Avrupa Mizah Festivali, Sedat Simavi ödülleri kazandı. Bilgi Yayınevi, bütün eserlerini dizi halinde basmıştır.

Geleneksel Türk sanatlarıyla dünya sanatını birleştiren, halk diliyle yazan Haldun Taner, açık seçik ve içten yazdı, kafasına ve kalemine özen gösterdi, ironiyi her zaman kullandı, halkçılığıyla ve siyasi edebi grupların dışında kalmasıyla sevildi, eserleri dünya dillerine çevrildi.

Haldun Taner'in “Zaten aktör dediğin nedir ki? Sahnede varken varsındır. Perde kapandığı zaman replikler uçuşur, herkes dağılır ve bitti.” sözleri Türk tiyatro tarihine geçmiş ve sayısız kez kullanılmış bir kalıp haline gelmiştir.

Eserleri

Öykü

·        Yaşasın Demokrasi (1949)

·        Tuş (1951)

·        Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu (1953)

·        Ayışığında Çalışkur (1954)

·        Onikiye Bir Var (1954)

·        Konçinalar (1967)

·        Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969)

·        Kızıl Saçlı Amazon (1970)

·        Yalıda Sabah (1983)

Tiyatro Oyunları

·        Günün adamı-Dışardakiler (1957)

·        Ve Değirmen Dönerdi (1958)

·        Fazilet Eczanesi (1960)

·        Lütfen Dokunmayın (1961)

·        Huzur Çıkmazı (1962)

·        Keşanlı Ali Destanı (1964)

·        Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım (1964)

·        Zilli Zarife (1966)

·        Vatan Kurtaran Şaban (1967)

·        Bu Şehr-i İstanbul Ki (1968)

·        Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971)

·        Astronot Niyazi (1970)

·        Ha Bu Diyar (1971)

·        Dün Bugün (1971)

·        Aşk-u Sevda (1973)

·        Dev Aynası (1973)

·        Yâr Bana Bir Eğlence (1974)

·        Ayışığında Şamata (1977)

·        Hayırdır İnşallah (1980)